Περιγραφή

Η Αττική Οδός είναι ένα πρωτοποριακό έργο που κατασκευάστηκε με τη μέθοδο της παραχώρησης και αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα συγχρηματοδοτούμενα οδικά έργα της Ευρώπης. Ανήκει στην πρώτη γενιά των συγχρηματοδοτούμενων έργων που δημοπρατήθηκαν στην Ελλάδα τη δεκαετία του΄90 και επί της ουσίας άνοιξε το δρόμο και έθεσε τις βάσεις για το μέλλον των επιτυχημένων συμβάσεων παραχώρησης, στην ελληνική επικράτεια αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα.

Η Αττική Οδός είναι ένας σύγχρονος αυτοκινητόδρομος μήκους 70 χλμ. Αποτελεί τον περιφερειακό δακτύλιο της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής της Αθήνας και τη σπονδυλική στήλη του οδικού δικτύου ολόκληρου του Νομού Αττικής. Πρόκειται για έναν αστικού τύπου αυτοκινητόδρομο, με 3 λωρίδες κυκλοφορίας και μια λωρίδα έκτακτης ανάγκης ανά κατεύθυνση. Στο μέσον της, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, κινείται ο προαστιακός σιδηρόδρομος. Αποτελεί έργο υποδομής μοναδικό, ακόμα και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς είναι ένας κλειστός αυτοκινητόδρομος με διόδια, που διασχίζει μια μητροπολιτική πρωτεύουσα με έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση.

Ο αυτοκινητόδρομος της Αττικής Οδού αποτελεί το συνδετικό κρίκο του οδικού άξονα ΠΑΘΕ (Πάτρα-Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Εύζωνοι) αφού συνδέει την Εθνική Οδό Αθηνών-Λαμίας με την Εθνική Οδό Αθηνών-Κορίνθου, παρακάμπτοντας το κέντρο της Αθήνας. Ως κλειστός αυτοκινητόδρομος έχει ελεγχόμενες προσβάσεις και αποτελείται από δύο κάθετα μεταξύ τους τμήματα:

  • Την Ελεύθερη Λεωφόρο Ελευσίνας-Σταυρού-Σπάτων (Ε.Λ.Ε-Σ-Σ), μήκους περίπου 52 χλμ. και
  • Τη Δυτική Περιφερειακή Λεωφόρο Υμηττού (Δ.Π.Λ.Υ), μήκους περίπου 13 χλμ.
    Στην Αγγική Οδό επίσης εντάσσεται και τμήμα της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Αιγάλεω, μήκους περίπου 5χλμ.

Τα οφέλη που προέκυψαν τόσο από την κατασκευή όσο και από τη λειτουργία της Αττικής Οδού είναι πολλά και σημαντικά. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο αυτοκινητόδρομος:

  • Δημιουργεί το βασικό κορμό διασύνδεσης όλων των μεταφορικών μέσων και υποδομών της Αττικής: οδικών, εναέριων, σταθερής τροχιάς (Μετρό, Τραμ, Σιδηρόδρομος, Προαστιακός κ.ά.) και λιμανιών.
  • Μειώνει σημαντικά τον κυκλοφοριακό φόρτο της πρωτεύουσας, αφού υπολογίζεται ότι έχει απορροφήσει σημαντικό ποσοστό της συνολικής καθημερινής διαμπερούς κίνησης των οχημάτων στο Λεκανοπέδιο.
  • Συντελεί στην ανάπτυξη και ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού του Νομού Αττικής.
  • Βοηθά στη στρατηγική αναδιάρθρωση των δικτύων ενέργειας και τηλεπικοινωνιών.
  • Συμβάλλει στην οικιστική και επιχειρηματική ανάπτυξη των απομακρυσμένων περιοχών του Νομού.
%PHOTOCAPTION%

Γενικά και τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου

Η ταυτότητα του Έργου
  • Συνολικό μήκος 70 χλμ.
  • Δίκτυο βοηθητικών/ παράπλευρων οδών 150 χλμ.
  • Ανισόπεδοι κόμβοι σε λειτουργία 29
  • Οδικές γέφυρες-Άνω διαβάσεις 100
  • Οδικές γέφυρες-Κάτω διαβάσεις 25
  • Γέφυρες σιδηροδρομικών γραμμών 38
  • Γέφυρες ρεμάτων 21
  • Πεζογέφυρες (άνω διαβάσεις) 12
  • Σήραγγες και πλήρως υπογειοποιημένα τμήματα Cut & Cover 56
  • Συνολικό μήκος σηράγγων και Cut & Cover 15,36 χλμ.
  • Μήκος Αντιπλημμυρικών Έργων 66,70 χλμ.
  • Σταθμοί Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών / Σ.Ε.Α 4
  • Κέντρο Λειτουργίας και Συντήρησης 1
  • Σημεία Εξυπηρέτησης Συνδρομητών 11
  • Σταθμοί Διοδίων 39
  • Συνολικές λωρίδες διοδίων 195
  • Λωρίδες διοδίων με δυνατότητα ηλεκτρονικής λειτουργίας 94
  • Λωρίδες διοδίων με δυνατότητα λειτουργίας με εισπράκτορα 156
%PHOTOCAPTION%

Καινοτομίες στην Κατασκευή και στη Λειτουργία

Καινοτομίες στην Κατασκευή

Για την κατασκευή της Αττικής Οδού χρησιμοποιήθηκαν σύγχρονες και καινοτόμες μέθοδοι όπως:

  • Υπαίθριες βραχώδεις εξορύξεις
    Εγκαταστάθηκαν ειδικά όργανα καταγραφής των δονήσεων (δονησιογράφοι) και εφαρμόστηκαν κατά περίπτωση ειδικές μέθοδοι για τον περιορισμό της τιμής ταχύτητας εδαφικής δόνησης κάτω από 6 mm/sec (P.P.V) όπου υπήρχαν κατοικημένες περιοχές.
  • Διάνοιξη σηράγγων
    Εφαρμόστηκαν οι μέθοδοι ΝΑΤΜ (Drill & Blast) και Roadheader για τη μείωση έως και αποφυγή χρήσης εκρηκτικών σε χώρους ιστορικού ενδιαφέροντος (μνημεία, εκκλησίες, κλπ.).
  • Γεφυροποιία
    Εφαρμόστηκε η μέθοδος Προώθησης (Incremental Launching System) για την κατασκευή της ανωδομής γεφυρών.
  • Αντιπλημμυρική θωράκιση
    Η Αττική Οδός διασχίζει τις τρεις μεγάλες υδρογραφικές λεκάνες της Αττικής (Θριάσιο Πεδίο, λεκανοπέδιο της Αθήνας και Μεσόγεια) και διακόπτει την επιφανειακή απορροή των ορεινών όγκων της Πάρνηθας, Πεντέλης και Υμηττού προς τη θάλασσα. Η μορφολογία των παραπάνω περιοχών με ελάχιστους πλέον φυσικούς αποδέκτες, η ραγδαία επιδείνωση των χρήσεων γης και οι κάθε είδους ανθρώπινες παρεμβάσεις επέβαλλαν την κατασκευή σημαντικών και εκτεταμένων αντιπλημμυρικών έργων στo πλαίσιo υλοποίησης της Αττικής Οδού.
    Τα αντιπλημμυρικά έργα που κατασκευάστηκαν έχουν διαστασιολογηθεί έτσι ώστε να επαρκούν όχι μόνο για τις υπάρχουσες χρήσεις γης (βοσκότοποι στο Θριάσιο και αγροτικής καλλιέργειας στα Μεσόγεια) αλλά και τις «ρεαλιστικά» αναμενόμενες αλλαγές χρήσεων γης που επιδεινώνουν ραγδαία τις συνθήκες απορροής και αποτελούν τη σημαντικότερη αιτία του αντιπλημμυρικού προβλήματος της Αττικής.
  • Αποχετεύσεις ομβρίων / ακάθαρτων υδάτων
    Χρησιμοποιήθηκε ειδικός εξοπλισμός για την υπόγεια προώθηση σωληνωτών αγωγών ομβρίων/ ακάθαρτων υδάτων με την μέθοδο Ρipe-jacking. Η στεγανότητα των σωληνωτών οχετών ελέγχθηκε με τη μέθοδο του μπαλονιού με πίεση αέρος.
  • Οδοστρώματα
    Εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η κατασκευή οδοστρωμάτων με σύγχρονες κατασκευαστικές μεθόδους και μηχανικό εξοπλισμό, αξιόπιστα υλικά και εξειδικευμένες εργαστηριακές μετρήσεις και δοκιμές που εξασφαλίζουν την αντοχή τους στο χρόνο.
Καινοτομίες στη Λειτουργία

Τα περισσότερα λογισμικά προγράμματα που χρησιμοποιούνται για την καθημερινή λειτουργία του αυτοκινητόδρομου εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα:

  • Συστήματα υψηλής τεχνολογίας για την παρακολούθηση της ομαλής ροής των οχημάτων και τον εντοπισμό τυχόν συμβάντων, πάντα με γνώμονα την ασφάλεια του χρήστη.
  • Σύστημα ηλεκτρονικών διελεύσεων διοδίων όπως και συνδρομητικά προγράμματα για την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των χρηστών.
  • Εγκατάσταση σταθμών μέτρησης θορύβου και αερίων ρύπων με ιδιαίτερη έμφαση στην παρακολούθηση των καυσαερίων στις σήραγγες.
  • Ειδικά ηχοπετάσματα από διάφορα υλικά υψηλής ποιότητας και αισθητικής (π.χ. γυαλί, μέταλλο, polycarbonate, bois beton, κλπ.) για τη μείωση της ηχορύπανσης.
  • Εφαρμογή αντιρρυπαντικής επάλειψης (anti-graffiti) στις εκτεθειμένες επιφάνειες από σκυρόδεμα.